Działania podjęte przez Urząd Gminy Zabierzów w celu poprawy stanu jakości powietrza

Zgłaszanie podejrzenia spalania odpadów w domowych paleniskach  – Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Gminy Zabierzów, tel. 12 283 07 56; Komisariat Policji w Zabierzowie, tel. 12 258 03 50.

Działania podjęte przez Urząd Gminy Zabierzów w celu poprawy stanu jakości powietrza

 Opracowane i uchwalone zostały następujące dokumenty:

-Program Ograniczenia Niskiej Emisji dla Gminy Zabierzów na lata 2014-2023 wraz z prognozą oddziaływania na środowisko – uchwała nr IX/86/15 Rady Gminy Zabierzów z dnia 31 lipca 2015 r.

-REGULAMIN udzielania dotacji na dofinansowania zmiany systemu ogrzewania poprzez wymianę nisko wydajnych i nieekologicznych kotłów na paliwo stałe oraz innych źródeł ciepła z możliwością spalania odpadów stałych na wysoko sprawne i ekologiczne źródła ciepła w budynkach/lokalach mieszkalnych zlokalizowanych na terenie Gminy Zabierzów.

-Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Zabierzów – uchwała nr XV/148/16 Rady Gminy Zabierzów z dnia 26 lutego 2016 r.

-Regulamin udzielania dotacji na wymianę systemu ogrzewania w budynkach mieszkalnych w ramach Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Zabierzów finansowanego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 – uchwała nr XXXIII/336/17 Rady Gminy Zabierzów z dnia 28 lipca 2017 r.

-Program Osłonowy dla osób, które przeprowadzą trwałą zmianę systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na system gazowy – uchwała nr V/45/19 Rady Gminy Zabierzów z dnia 22 lutego 2019 r. (program obejmuje klientów GOPSu)

Przyjęcie powyższych dokumentów pozwoliło na uzyskanie środków zewnętrznych na udzielanie dotacji przy wymianie palenisk na paliwa stałe w ramach Programu Ograniczenia Niskiej Emisji realizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie oraz w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego.

Ponadto w 2017 i 2018 r. zostały przyjęte przez Radę Gminy Zabierzów:

  1. Rezolucja adresowana do Marszałka Województwa Małopolskiego, dotycząca podjęcia działań na rzecz ochrony powietrza poprzez zwiększenie środków na realizację Programu Ograniczenia Niskiej Emisji przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie – uchwała nr XXVIII/295/17 Rady Gminy Zabierzów z dnia 31 marca 2017 r.
  2. Rezolucja adresowana do władz publicznych, dotycząca podjęcia działań na rzecz ochrony środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego poprzez prowadzenie polityki energetycznej państwa wspierającej niskoemisyjne ogrzewanie budynków indywidualnych – uchwała nr XXVIII/296/17 Rady Gminy Zabierzów z dnia 31 marca 2017 r.
  3. Rezolucja adresowana do organów administracji rządowej w sprawie włączenia Gminy Zabierzów do rządowego programu pilotażowego „SMOG STOP” dotyczącego termomodernizacji budynków mieszkalnych osób najuboższych – uchwała nr XLIII/421/18 Rady Gminy Zabierzów z dnia 21 marca 2018 r.

Opiniowane były następujące dokumenty:

-Aktualizacja Programu Ochrony Powietrza dla województwa małopolskiego 2017 – opinia pozytywna

-Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa małopolskiego ograniczeń i zakazów eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw; tzw. uchwała antysmogowa – opinia pozytywna

-projektu rozporządzenia Ministra Energii w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych z dnia 26.07.2018 r. – opinia negatywna (ze względu na zbyt mało restrykcyjne parametry jakościowe paliw dopuszczanych do użytku).

Powyższe akty prawne mają głównie na celu zlikwidowanie bezklasowych kotłów na paliwa stałe oraz wyeliminowanie spalania paliw najgorszej jakości – w szczególności flotów i mułów węglowych. Gmina Zabierzów popiera wprowadzenie norm, które będą regulowały jakość sprzedawanego i użytkowanego paliwa w celach grzewczych. Gmina Zabierzów poparła również wprowadzenie obowiązkowych norm, które powinny spełniać wszystkie kotły na paliwa stałe.

Realizacja Programu Ograniczenia Niskiej Emisji w latach 2016-2018 r.

Prowadzony przez Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Program Ograniczenia Niskiej Emisji ma na celu poprawienie jakości powietrza poprzez dofinansowanie  trwałej wymiany indywidualnych, nieekologicznych palenisk na paliwa stałe (tj. węgiel, miał, drewno), posiadające możliwość spalania odpadów, na nowe proekologiczne źródła ciepła.

Wymiana nieekologicznych palenisk była dofinansowywana z dwóch źródeł:

  • do 50% kosztów kwalifikowanych pokrywał WFOŚiGW (nie więcej niż 7 500 zł przy kotłach gazowych i  nie więcej niż 4 500 zł przy kotłach węglowych i na biomasę, także w zależności od mocy kotła)
  • do 35% kosztów kwalifikowanych pokrywane było z budżetu gminy Zabierzów (maksymalna kwota dofinansowania zależała od powierzchni użytkowej budynku)

Efekty realizacji PONE w latach 2016-2018

  1. Likwidacja 316 starych nieekologicznych palenisk
  2. Udzielenie dofinansowania na zakup i montaż:
  • 205 kotłów gazowych,
  • 76 kotłów węglowych 5 klasa/ekoprojekt,
  • 13 kotłów na biomasę 5 klasa/ekoprojekt.

Wypłacenie łącznej kwoty dotacji (WFOŚiGW i budżet gminy): 3 045 103 zł

Realizacja Programu Ograniczenia Niskiej Emisji w 2019 r.

W związku z wycofaniem się Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie ze wsparcia gmin w finasowaniu programu, Gmina Zabierzów zdecydowała się  kontynuować PONE, jako program własny gminy. Regulamin udzielania wsparcia został przyjęty poprzez uchwałę nr V/44/19 Rady Gminy Zabierzów z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie przyjęcia regulaminu udzielania dotacji na wymianę źródeł ogrzewania na paliwa stałe w ramach Programu Ograniczenia Niskiej Emisji (PONE) dla Gminy Zabierzów.

Obecnie udzielane jest wsparcie wyłącznie na zakup i montaż kotłów gazowych kondensacyjnych. W ramach programu PONE nie jest wymagane docieplenie budynku.

Warunkiem niezbędny otrzymania dotacji jest trwała likwidacja posiadanego(ych) palenisk na paliwa stałe. Przed przeprowadzeniem inwestycji głównym źródłem ogrzewania budynku musi zostać stwierdzone palenisko na paliwa stałe.

Dotacja nie jest udzielana na:

  • zakup urządzeń grzewczych w nowych budynkach
  • wymianę ekologicznych urządzeń grzewczych np. kocioł gazowy  na kocioł gazowy

Dotacja wynosi 100% kosztów kwalifikowalnych, ale nie więcej niż 3 tys. zł. W przypadku poniesienia wyższych kosztów dotacja nie ulega podwyższeniu i jest wypłacana do wskazanej kwoty maksymalnej. Wszelkie prace wykonane przed podpisaniem umowy nie są rozliczane w ramach dotacji!

UWAGA: W ramach poniesionych kosztów możliwe jest uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego w programie „Czyste powietrze”, który prowadzi Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Informacja o możliwości łączenia programów dotacyjnych: Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Gminy Zabierzów, p. 2.15 tel. 283 07 56.

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2018-2019

Program dotacyjny jest finansowany z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego 2014-2020; Zadanie 4.4 Redukcja emisji zanieczyszczeń do powietrza; Poddziałanie  4.4.1 Obniżenie poziomu niskiej emisji ZIT.

W ramach programu dotacyjnego można uzyskać dofinansowanie na przeprowadzenie wymiany nieekologicznych palenisk na paliwa stałe na ogrzewanie gazowe, pompy ciepła i kotły na biomasę spełniające wymagania dyrektywy UE – Ekoprojekt.

Kryteria dostępu: niezbędne będzie spełnienie wymogu docieplenia budynku na poziomie EpH+W= 150 kWh/(m2*rok) dla domów jednorodzinnych. Jeśli ocena energetyczna wykaże brak spełnienia wskaźnika EpH+W= 150, to zostaną zaproponowane właścicielowi budynku odpowiednie prace dociepleniowe. Zobowiązanie się do wykonania zaproponowanych wariantów dociepleniowych będzie skutkowało możliwością zawarcia umowy o dotację.

Wysokość dotacji:

  • do 8 tys. za zakup i montaż nowego urządzenia grzewczego (ale nie więcej niż 400-550 zł za 1 kW mocy kotła – w zależności od wyników oceny energetycznej),
  • do 6 tys. zł za modernizację instalacji grzewczej.
  • Maksymalna kwota dotacji wynosi 14 tys. zł.

Realizacja PGN w 2018 r.

  • Likwidacja 166 starych nieekologicznych palenisk
  • Udzielenie dofinansowania na zakup i montaż:

– 135 kotłów gazowych,

– 14 kotłów na biomasę (ekoprojekt),

– 1 pompy ciepła.

Wypłacenie łącznej kwoty dotacji w wysokości: 1 910 668 zł

Realizacja PGN w 2019 r.

Etap obecnie realizowany – planowane jest udzielenie ok. 140 dotacji na wymianę starych systemów grzewczych.

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2020-2022

W 2019 r. prowadzony jest nabór wniosków do programu. Przeprowadzenie ocen energetycznych, zawieranie umów o dotacje oraz przeprowadzenie inwestycji jest planowane od roku 2020.

Zmiany w programie w stosunku lat 2018-2019 są następujące:

- wysokość dofinansowania wynosi do 7 tys. zł (w tym: do 5 tys. za zakup i montaż kotła oraz do 2 tys. za modernizację instalacji C.O),

- wsparcie jest udzielane wyłącznie na zastosowanie kotłów gazowych kondensacyjnych.

PODSUMOWANIE wymienionych kotłów/pieców węglowych

 ŁĄCZNIE W LATACH 2016-2018 w ramach programów dotacyjnych:

  • zlikwidowano 482 szt. nieekologicznych źródeł ogrzewania,
  • zainstalowano 444 szt. nowych ekologicznych źródeł ciepła.

Wypłacona łączna kwota dotacji: 4 955 951 zł

Środki finansowania: budżet gminy Zabierzów, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 2014-2020.

Gmina Zabierzów zajęła I miejsce wśród gmin wiejskich w województwie małopolskim pod względem liczby zlikwidowanych kotłów/pieców węglowych w roku:

  • 2016
  • 2017

 Program „Czyste powietrze” – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie

Program skierowany jest do osób fizycznych będących właścicielami domów jednorodzinnych lub osób posiadających zgodę na rozpoczęcie budowy budynku jednorodzinnego. Dotacje i pożyczki będą udzielane za pośrednictwem szesnastu Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).

Maksymalny możliwy koszt, od którego liczona jest dotacja to 53 tys. zł.
Jeśli koszty realizacji inwestycji przekroczą 53 tys. zł. dodatkowe koszty mogą być dofinansowane w formacie pożyczki. Minimalny koszt kwalifikowany projektu to 7 tys. zł.

Program przewiduje dofinansowania m.in. na:

  • wymianę starych źródeł ciepła (pieców i kotłów na paliwa stałe) oraz zakup i montaż nowych źródeł ciepła, spełniających wymagania programu,
  • docieplenie przegród budynku,
  • wymianę stolarki okiennej i drzwiowej,
  • instalację odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych i instalacji fotowoltaicznej),
  • montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Formy dofinansowania: pożyczka; dotacja

Terminy: 

·         Realizacja programu: lata 2018-2029 r.; 

·         Podpisywanie umów do: 31.12.2027 r.; 

·         Zakończenie wszystkich prac objętych umowa do: 30.06.2029 r.

Warunek podstawowy:

  • Dla budynków istniejących: wymiana starego pieca/kotła na paliwo stałe na nowe źródło ciepła spełniające wymagania programu
  • Dla budynków nowo budowanych: zakup i montaż nowego źródła ciepła spełniającego wymagania programu.

https://www.wfos.krakow.pl/czyste-powietrze/ - szczegółowa informacja o programie Czyste powietrze

Kontakt w sprawie programu: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, ul. Kanonicza 12, Kraków, tel. 502 073 066 e-mail: czyste.powietrze@wfos.krakow.pl

Punk informacyjny

Od 1 kwietnia działa w budynku Urzędu Gminy przy Rynku w Zabierzowie punkt informacyjny. Można tu dowiedzieć się, jak skorzystać z dofinansowania na wymianę paleniska w ramach programów oferowanych mieszkańcom gminy Zabierzów. Można też pobrać wnioski dotyczące wszystkich programów i uzyskać pomoc w ich wypełnieniu. Punkt informacyjny znajduje się przy wejściu do urzędu gminy, p. 0.1A i jest czynny od 8.00 do 12.00 w dniach pracy urzędu.

Pomiary zanieczyszczeń powietrza

W dniach 14 listopada do 25 listopada 2016 r. prowadzone były pomiary w ramach akcji „Małopolska bez smogu” – pyłomierz był umieszczony na Samorządowym Centrum Kultury w Zabierzowie. Akcja odbywała się we współpracy gminy Zabierzów, Radia Kraków i Polskiego Alarmu Smogowego. Podsumowaniem akcji była debata przedstawicieli podkrakowskich gmin w studio Radia Kraków.

W celu kontynuowania pomiarów Wójt Gminy Zabierzów p. Elżbieta Burtan podjęła decyzję o zakupie i zainstalowaniu 23 pyłomierzy – po jednym w każdej miejscowości Gminy Zabierzów. Konkretne rozmowy dotyczące możliwości i warunków stworzenia sieci czujników jakości powietrza w Gminie Zabierzów trwały od listopada 2016 r., a ich finalizacja była możliwa po uchwaleniu budżetu gminy Zabierzów pod koniec stycznia 2017 r.

Obecny stan realizacji: W każdej miejscowości Gminy został zainstalowany czujnik jakości powietrza. W pyłomierze zostały wyposażone w pierwszej kolejności szkoły w: Brzeziu, Bolechowicach, Brzoskwini, Kobylanach, Nielepicach, Rudawie, Rząsce, Zabierzowie i Zelkowie. Strona z mapą jakości powietrza w Zabierzowie

Od 1 stycznia 2019 r. zgodnie z porozumieniem zawartym pomiędzy Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska, Gminą Zabierzów oraz Stowarzyszeniem Krakowski Alarm Smogowy została uruchomiona stacja pomiarowa. Stacja wykonuje pomiary pyłu zawieszonego PM10 oraz benzo(a)pirenu – wyniki pomiarów określane metodą manualną.

Kampania informacyjna

We współpracy gmin w ramach Stowarzyszenia Metropolia Krakowska została zaprojektowana ulotka propagująca postawy niskoemisyjne. Ulotka będąca częścią kampanii informacyjnej „Czyste powietrze wspólna sprawa” była dystrybuowana bezpośrednio do budynków mieszkalnych na terenie Gminy Zabierzów wraz z dodatkiem do miesięcznika Znad Rudawy.

Wspólna kampania informacyjna gmin była prowadzona w sezonach grzewczych 2017/2018 oraz 2018/2019, podjęte zostały następujące działania:

-wydruk i dystrybucja do szkół plakatów informujących o stopniu zanieczyszczenia powietrza,

-wydruk i rozmieszczenie na tablicach informacyjnych na terenie gminy plakatów o tematyce ochrony powietrza,

-emitowanie spotu telewizyjnego w TVP Kraków,

-rozmieszczenie banerów i reklam informacyjnych (w tym na autobusach aglomeracyjnych),

-publikacja specjalnych rozszerzonych dodatków do miesięcznika Znad Rudawy wzbogaconych o treści związane z postawami niskoemisyjnymi.

Gmina Zabierzów zawarła porozumienia z Krakowskim Szpitalem Specjalistycznym im. Jana Pawła II. W ramach współpracy w listopadzie i grudniu 2017 r. odbyły się  prelekcje dla mieszkańców o wpływie zanieczyszczeń powietrza na zdrowie.

Regularne publikowane są artykułów dotyczących ochrony powietrza i zasad prawidłowego gospodarowania odpadami w dystrybuowanym do wszystkich budynków mieszkalnych Gminy dodatku miesięcznika „Znad Rudawy” oraz na stronie Urzędu Gminy Zabierzów.

Organizowany jest Ekologiczny dzień dziecka, którego tematem wiodącym jest problem zanieczyszczenia powietrza.

Urząd Gminy Zabierzów wspiera przeprowadzenie i organizację Gminnego Konkursu Ekologicznego SMOG ZMIEŃMY TO.

Udzielone zostało wsparcie w przeprowadzeniu konkursów ekologicznych dotyczących zanieczyszczeń środowiska i smogu w ramach IX Rodzinnej Familiady Rowerowej.

Już dwukrotnie odbywały się happeningi na rzecz czystego powietrza we współpracy Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami ze szkołami w Zabierzowie.

W lutym 2016 r. zostało zorganizowane spotkanie, w ramach którego uczniowie szkoły podstawowej w Zabierzowie zostali zaproszeni do Urzędu Gminy Zabierzów na wykład dotyczący smogu i zanieczyszczeń powietrza. Wydarzenie zostało zrelacjonowane w prasie i w telewizji.

Natomiast w styczniu 2017 r. do Urzędu Gminy Zabierzów zostali zaproszeni uczniowie z gimnazjum w Zabierzowie, którzy złożyli także petycję o czyste powietrze. Obydwa spotkania zostały poprowadzone przez Kierownika Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami. Uczniowie byli na nich wyposażeni w liczne plakaty, transparenty i maski antysmogowe. Dodatkowo uczniowie z gimnazjum w Zabierzowie otrzymali od Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami ulotki informacyjne o podjętych działaniach ochrony powietrza przez Urząd Gminy. Ulotki były dystrybuowane następnego dnia podczas zebrania szkolnego w celu podnoszenia świadomości ekologicznej wśród rodziców uczniów.

Zabierzowskie Eko Forum – 28 listopada 2018 r. odbyło się w Sali obrad Urzędu Gminy Zabierzów I Zabierzowskie EKO Forum. Do udziału w Forum zaproszeni zostali mieszkańcy gminy, radni, sołtysi, przedstawiciele organizacji pro senioralnych, druhowie z OSP, uczniowie szkół podstawowych oraz gimnazjum z terenu Gminy Zabierzów a także kierownicy referatów ochrony środowiska z gmin powiatu krakowskiego i przedstawiciele zarządu stowarzyszenia Metropolia Krakowska.

Oczyszczacze powietrza

Gmina Zabierzów wyposażyła szkoły i przedszkola w oczyszczacze powietrza. W 2017 r. ze środków Gminy zakupionych zostało 16 urządzeń poprawiających jakość powietrza.

Dodatkowo pozyskane zostało 12 oczyszczaczy powietrza dla szkół i przedszkoli od Marszałka Województwa Małopolskiego w ramach realizacji projektu zintegrowanego LIFE pn. „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” współfinansowanego ze środków Programu LIFE Unii Europejskiej.

Szkoła w Rząsce pozyskała 10 szt. oczyszczaczy powietrza od stowarzyszenia „Na 6+”. Fundusz sołecki w Zabierzowie przeznaczył w 2018 r. środki finansowe na zakup 5 szt. oczyszczaczy. Dodatkowo, ze środków własnych szkół zostały zakupione 2 urządzenia.

Kolejne 30 oczyszczaczy zostało pozyskane przez Gminę Zabierzów w marcu 2019 r.

Suma: 76 szt. oczyszczaczy powietrza we wszystkich szkołach na terenie Gminy Zabierzów

I Zabierzowskie Targi Grzewcze

Targi Grzewcze odbyły się 11 czerwca 2016 r. na rynku w Zabierzowie w godzinach 1000 – 1600. Celem targów było promowanie ekologicznych systemów grzewczych, odnawialnych źródeł energii i energooszczędności w budynkach mieszkalnych. Mieszkańcy mieli możliwość zapoznania się ze stanowiskami producentów i uzyskania fachowych porad. Prezentowane były nowoczesne kotły grzewcze na paliwa stałe i gazowe. Termin targów był zbieżny z początkiem wymiany palenisk w ramach Programu Ograniczenia Niskiej Emisji 2016.

Inwentaryzacja źródeł ogrzewania:

  • Przeprowadzenie inwentaryzacji w terenie przez pracowników Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Zabierzowie w terminie kwiecień/maj 2018 r.
  • Opracowywanie otrzymanych ankiet (ponad 8 tys. adresów) i stworzenie bazy danych źródeł ogrzewania.
  • Wdrożenie oprogramowania wspomagającego inwentaryzację, wymianę kotłów i zastosowanie odnawialnych źródeł energii.

Promowanie odnawialnych źródeł energii

Gmina Zabierzów wspiera wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. W 2015 i 2016 roku gmina Zabierzów brała udział w Projekcie “Instalacja systemów energii odnawialnej na budynkach użyteczności publicznej oraz domach prywatnych”. Wydatkowano na ten cel:

- 1 711 261,56 zł w 2015 roku

-2 045 376,19 zł w 2016 roku.

Łącznie zainstalowano kolektory słoneczne w obrębie 290 nieruchomości.

Ponadto od 2007 roku można uzyskać dofinansowanie w wysokości 4 000 zł do zakładanego systemu wykorzystującego alternatywne źródło energii (energię słoneczną). W latach 2007-2018  wydatkowano z budżetu na ten cel 1 025 787,00  zł, systemy solarne zainstalowano w 257 nieruchomościach. Co roku Gmina Zabierzów dotuje z własnego budżetu instalację paneli słonecznych.

Dzięki udzielonemu dofinansowaniu aż na 547 budynkach na terenie Gminy Zabierzów zostały zainstalowane panele słoneczne.

W dniu 18 września br., w  Dworze Dzieduszyckich w Radziszowie, została podpisana Umowa partnerska pomiędzy LGD Blisko Krakowa (będącą Liderem projektu), a Gminami: Czernichów, Liszki, Skawina, Świątniki Górne i Zabierzów.

Projekt pn. „Czysta Energia Blisko Krakowa” umożliwi pozyskanie dofinansowania w ramach Działania 4.1 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii Poddziałanie 4.1.1 Rozwój infrastruktury produkcji energii ze źródeł odnawialnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 (RPO WM).

Przedmiotem projektu jest kupno oraz montaż jednostek wytwarzających energię cieplną i elektryczną wykorzystujących odnawialne źródła energii, tj.: układów fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła, a także pieców na biomasę. Urządzenia te, w ramach realizacji projektu, będą montowane w indywidualnych gospodarstwach domowych na terenie gmin partnerskich.

Całkowita wartość projektu wynosi 28 437 012,09 zł, a przyznana wartość dofinansowania ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 15 294 014,42 zł.

Zapobieganie spalania odpadów

W celu zapobiegania spalania odpadów w domowych paleniskach Urząd Gminy Zabierzów podejmował następujące działania:

  1. corocznie na tablicach informacyjnych w sołectwach zawieszane były (są) plakaty informacyjne dot. spalania odpadów;
  2. artykuły dotyczące spalania odpadów, jak również artykuły dotyczące zasad prawidłowego gospodarowania odpadami publikowane były (i nadal są) w lokalnych czasopismach;
  3. przedstawiciele Urzędu Gminy uczestniczyli w licznych zebraniach sołeckich – gdzie informowano mieszańców o zasadach prawidłowego gospodarowania odpadami;
  4. sołtysi oraz inne osoby przeprowadzały akcje informacyjno–edukacyjne wśród mieszkańców Gminy Zabierzów (w/w osoby odwiedzały nieruchomości i przeprowadzały rozmowy z mieszkańcami – dotyczące zasad prawidłowego gospodarowania odpadami);
  5. pracownicy Urzędu Gminy wyjeżdżali do szkół i przedszkoli – aby edukować najmłodszych mieszkańców Gminy o zasadach postępowania z odpadami;
  6. Gmina Zabierzów sfinansowała przeprowadzenie w szkołach zlokalizowanych na terenie Gminy Zabierzów spektakli o tematyce ekologicznej pn. „lekcja ekologii – czy śmieci muszą nas zasypać”;
  7. Gmina Zabierzów włącza się w inicjatywy proekologiczne dotyczące odpadów – wyposaża uczniów w worki i rękawice dot. akcji „sprzątanie świata”, jak również zapewnia odbiór odpadów zebranych w czasie tych akcji.

Zgłaszanie spalania odpadów

Dnia 20 grudnia 2017 r. została podjęta uchwała nr XXXVIII/385/17 Rady Gminy Zabierzów w sprawie przekazania środków finansowych dla Policji w celu organizacji dodatkowych patroli mających prowadzić kontrole palenisk. Na tej podstawie, na początku 2018 r. Gmina Zabierzów podpisała porozumienie z Policją, na mocy którego wykonywane były wspólne kontrole palenisk, prowadzone przez funkcjonariuszy policji i pracowników urzędu gminy. Zgłoszenia są przyjmowane zarówno przez Urząd Gminy Zabierzów, jak i Komisariat Policji w Zabierzowie.

Dnia 5 grudnia 2018 r. Pracownicy Urzędu Gminy odbyli szkolenie w zakresie pobierania próbek z palenisk przeprowadzone przez Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla. Od tego dnia podczas kontroli pracownicy urzędu są wyposażeni w specjalny sprzęt do pobierania próbek popiołu.

Urząd Gminy Zabierzów w porozumieniu z Komisariatem Policji w Zabierzowie wykonał łącznie 215 kontroli domowych palenisk w 2018 r. Kolejne 56 kontroli zostało wykonane od początku 2019 r.

Kontrole prowadzone są pod kątem spalania odpadów w domowych kotłach/piecach węglowych. Sprawdzany jest również rodzaj stosowanego paliwa. W przypadku podejrzenia występowania nieprawidłowości pobierane są próbki do analizy laboratoryjnej. W sezonie grzewczym 2018/2019 zostało pobrane 8 próbek popiołu, w wyniku czego zostały wykazane 4 nieprawidłowości, a sprawy zostały skierowane do sądu.

W przypadku ogrzewania budynku paliwami stałymi apelujemy o stosowanie wysokogatunkowego węgla i suchego drewna (poniżej 20% wilgotności). Spalanie miału, mułów i flotokoncentratów oraz wszelkiego rodzaju odpadów jest zakazane i grozi karą grzywny lub mandatu. Przypominamy, że przy zakupie węgla sprzedawca ma obowiązek wydania świadectwa jakości paliwa.

Podejrzenie spalania odpadów w przedsiębiorstwach należy kierować do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który jest organem właściwym do kontrolowania przedsiębiorców.

Urząd Gminy Zabierzów poważnie traktuje każde zgłoszenie spalania odpadów.

Napotkane utrudnienia w realizacji poprawy stanu jakości powietrza ze szczebla gminnego:

-niekorzystna topografia pod względem gromadzenia się zanieczyszczeń powietrza, większość obszaru Gminy Zabierzów jest położona w Rowie Krzeszowickim

-możliwość legalnego instalowania najgorszej klasy kotłów i pieców węglowych w budynkach aż do połowy 2017 r. (ograniczone przez uchwałę antysmogową przyjętą przez Sejmik Województwa Małopolskiego w 2017 r.)

-dominująca zabudowa jednorodzinna wykluczająca ekonomiczne uzasadnienie budowy sieci ciepłowniczej

Uchwała antysmogowa

Zgodnie z zapisami uchwały antysmogowej od 1 lipca 2017 r. zakazane jest spalanie:

-flotokoncentratów i mułów węglowych,

-węgla, którego frakcja o uziarnieniu 0-3 mm stanowi powyżej 15% udziału masowego,

-biomasy (w tym drewna) o wilgotności powyżej 20%.

Wszystkie nowo instalowane kotły na paliwa stałe po 1 lipca 2017 r. muszą spełniać wymagania dyrektywy 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającej ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu oraz zapewniać automatyczne podawanie paliwa (za wyjątkiem instalacji zgazowujących drewno). Przepis ten dotyczy zarówno nowych budynków, jak i budynków, w których wymieniany jest stary system grzewczy.

Kotły zainstalowane przed 1 lipca 2017 r., które nie spełniają powyższych wymagań będą musiały być wymienione do 1 stycznia 2023 r., w  przypadku jeśli dotychczas użytkowany kocioł spełnia wymagania klasy 3 lub 4 wg normy PN-EN 303-5:2012 powinien zostać wymieniony do 1 stycznia 2027 r. Dotychczas użytkowane kotły 5 klasy można będzie eksploatować bezterminowo.

Uchwała antysmogowa dotyczy również miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń (m. in. kominki i piece). Nowo instalowane urządzenia po 1 lipca 2017 także będą musiały spełniać wymagania ekoprojektu. Dotychczas eksploatowane urządzenia będą musiały zostać wymienione do 1 stycznia 2023 r., chyba, że osiągają sprawność cieplną na poziomie 80% lub zostaną wyposażone w urządzenia zapewniające redukcję emisji zanieczyszczeń na poziomie normy ekoprojektu (np. elektrofiltry).